آثار دنیوی و عواقب اخروی گناه زنا (رابطه نامشروع و حرام جنسی)

پرسش: در مورد آثار دنیوی و عواقب اخروی گناه زنا توضیح دهید؟

پاسخ: به‌ طور کلی عمل زنا به لحاظ آثار اخروی، سبب استحقاق عقوبت و غضب الهی می‌شود و به لحاظ آثار دنیوی باعث می‌شود نسب‌ها و شجره‌های خانوادگی قطع شود و اختلافات و درگیری‌های شدید خانوادگی به وجود آید و کانون خانواده‌ها از هم پاشیده شود و مرض‌های گوناگون تناسلی و بیماری‌های جدیدی همچون ایدز و هپاتیت و ... زیاد شود. نیز باعث می‌شود عفت و حیا، غیرت، و مودت و رحمت در میان افراد اجتماع جای خود را به بی‌عفتی، بی‌شرمی‌، بی‌غیرتی، دشمنی و شقاوت بدهد.
با باز شدن راه زنا روز به‌ روز میل و رغبت فرد به ازدواج کمتر می‌شود؛ چون به خیال خود می‌تواند از راه زنا نیاز‌های جنسی خود را برآورد؛ لذا اگر مرد است، انگیزه‌ای ندارد که محنت و مشقت نفقه عیال را به دوش کشد و اگر زن است، زحمت حمل جنین و تربیت او را تحمل نماید.
در نهایت با شروع این گناه بزرگ، معضلات بزرگ خانوادگی و اجتماعی و بیماری‌های جسمی و روانی در افراد و جامعه زیاد می‌شود که معالجه و درمان آن شاید به هیچ وجه امکان‌پذیر نباشد و کرامت انسان به طور کامل زیر پا گذاشته می‌شود و با جامعه حیوانی هیچ فرقی نخواهد داشت و صدها مشکل دیگر از این قبیل که در اثر شیوع و رواج چنین گناهی گریبان فرد و جامعه را می‌گیرد، که نمونه و مصداق بارز آن را می‌توان در جوامع غربی و ... یافت.

زنا از گناهان کبیره و دارای آثار شوم و مختلف است و ما سعی می‌کنیم با توجه به روایات آثار آن را بیان کنیم:
 

- استحقاق عذاب الهی

مهمترین اثر زنا استحقاق عذاب الهی است، زانی در‌ صورتی‌ که بدون توبه واقعی از دنیا برود، در عالم آخرت عذاب شدیدی خواهد شد.

- حدیثی از پیامبر

در روایت از پیامبر آمده است: شب معراج هنگامی مشغول سِیر بودم، به زنانی برخوردم که به پستان‌هایشان آویزان بودند. از جبرئیل سوال کردم آنان چه کسانی‌اند؟ جبرئیل گفت: آنان زنانی هستند که اموال شوهرانشان را برای اولاد غیر به ارث گذاشتند (یعنی اینکه از طریق زنا فرزندانی را به وجود آورده‌اند).

- حدیثی از امام صادق

در روایت دیگر از امام صادق (علیه‌السلام) آمده است: خداوند سه شخص را بدون حساب داخل جهنم می‌کند، رهبر ستمگر، و تاجر دروغگو، و پیرمرد زناکار.

 

- حدیثی دیگر

در روایت دیگر امام صادق از پیامبر خدا نقل می‌کند: انجام سه عمل گناه در نزد خدا بسیار عظیم است: کسی که پیامبری از پیامبران الهی را بکشد و کسی که خانه خدا را که قبله بندگان الهی است، خراب کند و کسی که از راه حرام منی‌اش را در رحم زنی قرار دهد.
این روایت به خوبی سنگینی گناه زنا را می‌رساند؛ چون در زمره کارهای بسیار عظیم قرار گرفته است.

- عذاب قبر

از جمله آثار زنا مبتلا شدن به عذاب شدید قبر است، که انسان زانی به آن دچار می‌شود.

- حدیثی از پیامبر اکرم

در روایت از پیامبر گرامی اسلام آمده است: کسی که با زن مسلمان یا یهودی یا نصرانی و یا مجوسی ـ حر باشد یا کنیز ـ زنا کند و توبه نکند و با اصرار بر زنا بمیرد، خداوند بر روی قبرش سیصد در را باز می‌کند که مارها و عقرب‌ها و افعی‌هایی از آن خارج می‌شوند و تا روز قیامت در آتش می‌سوزد، و هنگامی که در روز محشر برانگیخته می‌شود، خدای متعال مردم از بوی بد و گندیده او در اذیت‌اند و از این طریق شناخته می‌شود که کار او در دنیا چه بوده است و آن‌گاه امر می‌شود که داخل آتش شود.

- نبوییدن بوی بهشت

بوی بهشت از مکان بسیار دور به مشام بهشتیان می‌رسد و در روایات اهل بیت یکی از آثار زنا به مشام نرسیدن بوی بهشت است.

- حدیثی از امام باقر

امام باقر (علیه السلام) از پیامبر گرامی اسلام روایت می‌کند که به من جبرئیل خبر داد بوی بهشت در مسیر هزار سال راه می‌رسد؛ اما چند نفر بوی آن را نمی‌بوید: کسی که عاق والدین است و کسی که قطع رحم کرده است و پیرمردی که زناکار است.

- عدم نظر رحمت الهی

از آثار زنا این است که خداوند نظر رحمت به زانی نمی‌افکند.
در روایتی از امام باقر از پیامبر خدا روایت شده است: که خدای متعال با سه کس در قیامت سخن نمی‌گوید و به آنان نظر لطف و رحمت نمی‌کند؛ از جمله آنان پیرمرد زناکار است.
 

- حدیثی از امام جعفر صادق

در روایت دیگر از امام صادق آمده است: خداوند به سه کس نظر لطف و رحمت نمی‌افکند و با آنان سخن نمی‌گوید و آنان را پاکیزه نمی‌گرداند و برای آنان عذاب دردناک در نظر گرفته شده است: از جمله آنان زنی زناکار است که صاحب شوهر است.

- داشتن بوی بد در محشر

از آثار زنا در روایات این امر ذکر شده است، که از زانی بوی بسیار بدی ساطع می‌شود که موجب اذیت اهل محشر می‌شود.

 

- حدیثی از امیرالمؤمنین

در روایتی از امیرالمؤمنین آمده است: روزی قیامت بوی بسیار گندیده‌ای می‌وزد که تمام اهل محشر اذیت می‌شود؛ به گونه‌ای که نفس‌های مردم بند می‌آید، منادی ندا می‌کند: می‌دانید این بو چیست که باعث اذیت شما شد، جواب می‌دهند: نمی‌دانیم؛ ولی باعث اذیت ما شد، می‌گوید: این بوی بد فرج‌های زناکاران است که خدا را با این عمل شنیعشان ملاقات کردند، آنان را لعنت کنید، که خدا آنان را لعنت کرده است. آن‌گاه همه کسانی که در وادی محشر‌ند، آنان را لعنت می‌کنند.

- مستجاب نشدن دعا

از آثار زنا عدم استجابت دعاست.

 

- حدیثی از امام محمدباقر

در روایتی از امام باقر (علیه‌السلام) آمده است: خدای متعال به موسی بن عمران وحی کرد زنا مکن، در این صورت، نورِ صورت می‌رود، و درهای آسمان به روی دعایت بسته می‌شود.

 

- کوتاهی عمر

یکی از آثار شوم زنا کوتاهی عمر است.
 

- حدیثی از پیامبر اسلام

در روایتی از پیامبر گرامی اسلام نقل شده می‌فرماید: ‌ای مسلمانان! از زنا دوری کنید، و زنا دارای شش اثر است: سه اثر مربوط به دنیا و سه اثر مربوط به آخرت؛ اما سه اثر مربوط دنیا عبارت است این‌که موجب از بین رفتن جلای صورت می‌شود و فقر را می‌آورد و از عمر می‌کاهد؛ اما سه اثر اخروی آن عبارت است از این‌که موجب غضب الهی می‌شود، بدی حساب را در قیامت در پی دارد و موجب خلود در جهنم می‌شود.

- نقصان روزی

از آثار زنا کم شدن رزق و روزی است. در روایت سابق به این مطلب اشاره شده است.

 

- حدیثی از پیامبر اعظم

در روایت دیگر از پیامبر آمده است: زنا دارای شش اثر است: سه اثر در دنیا و سه اثر در آخرت دارد؛ اما آثار دنیوی آن عبارت است از این‌که موجب از بین رفتن جلای صورت می‌شود و نابودی و فنا را به‌زودی به ارمغان می‌آورد، و موجب قطع رزق می‌گردد؛ اما آثار اخروی عبارت‌اند از: بدی حساب و غضب خداوند و جاویدانه ماندن در آتش.

- حدیثی از امام علی

و در روایت دیگر از امام علی (علیه السلام) آمده است: زنا باعث قطع روزی حلال می‌شود.

- مرگ ناگهانی

از آثار زنا آن است که چه بسا باعث مرگ ناگهانی می‌شود.

 

- روایتی از امام باقر

در روایتی از امام باقر از امیرالمومنین (علیه‌السلام) آمده است: هرگاه زنا بعد از من پدیدار شود، مرگ‌های ناگهانی نیز پدید خواهد آمد.

- زناکار شدن همسران

از آثار زنا آن است که فرزندان زانی به این عمل مبتلا می‌شوند.

 

- روایتی از امام صادق

در روایتی از امام صادق آمده است: خدای متعال به موسی وحی کرد: من فرزندان شخص را براساس سعی و کوشش پدرانشان پاداش و جزا می‌دهم، اگر عمل خیر باشد، پاداش خیر می‌دهم و اگر عمل شر باشد، پاداش شر می‌دهم، زنا نکنید، و الا زنان شما زنا خواهند داد و هر کس زنی دیگری را مورد تجاوز قرار دهد، به زن او زنا خواهد شد؛ همان‌گونه عمل می‌کنی، جزا داده می‌شوی.

- فساد و تباهی خانواده و نسب‌ها

از پی‌آمدهای این عمل، فساد نسب‌ها و شجره‌های خانوادگی و قطع نسل است.

 

- حدیثی از امام رضا

در روایتی از امام رضا (علیه السلام) آمده است: خداوند زنا را بدان جهت حرام کرد که موجب فساد می‌شود؛ زیرا باعث می‌شود نسب‌ها از بین برود و اطفال تربیت نشوند و میراث‌ها از بین برود.

بنابراین به‌طورکلی عمل زنا به لحاظ آثار اخروی، آثار اخروی زیانباری را دارد و موجب استحقاق عقوبت و غضب الهی می‌شود و به لحاظ آثار دنیوی موجب می‌شود نسب‌ها و شجره‌های خانوادگی قطع شود و اختلافات و درگیری‌های شدید خانوادگی به وجود آید و کانون خانواده‌ها از هم پاشیده شود و مرض‌های گوناگون تناسلی و بیماری‌های جدیدی همچون ایدز و هپاتیت و ... زیاد شود. و نیز باعث می‌شود عفت و حیا و غیرت و مودت و رحمت در میان افراد اجتماع جای خود را به بی‌عفتی و بی‌شرمی‌ و بی‌غیرتی و دشمنی‌ و شقاوت بدهد.
با باز شدن راه زنا روزبه‌روز میل و رغبت فرد به ازدواج کمتر می‌شود؛ چون به خیال خود می‌تواند از راه زنا نیاز‌های جنسی خود را برآورد؛ لذا اگر مرد است محنت و مشقت نفقه عیال و اگر زن است زحمت حمل جنین و تربیت او را تحمل نموده و با محافظت و قیام به واجبات زندگی‌اش، جانش به لب برسد، با اینکه غریزه جنسی که محرک و باعث همه این‌هاست از راه دیگر هم اقناع مى‌شود، بدون اینکه کمترین مشکل و تعبى تحمل کند.

در نهایت با شروع این گناه بزرگ، معضلات بزرگ خانوادگی و اجتماعی و بیماری‌های جسمی و روانی در افراد و جامعه زیاد می‌شود که معالجه و درمان آن شاید به هیچ وجه امکان‌پذیر نباشد و کرامت انسان به طور کامل زیر پا گذاشته می‌شود و با جامعه حیوانی هیچ فرقی نخواهد داشت و صدها مشکل دیگر از این قبیل که در اثر شیوع و رواج چنین گناهی گریبان فرد و جامعه را می‌گیرد، که نمونه و مصداق بارز آن را می‌توان در جوامع غربی و ... یافت.

منابع احادیث و روایات و منبع این پست را در سایت ویکی پرسش ببینید.

https://s2.uupload.ir/files/zena1_ugz.jpg

https://s2.uupload.ir/files/zena2_f107.jpg

https://s2.uupload.ir/files/zena3_3az7.jpg

https://s2.uupload.ir/files/zena4_wpgt.jpg

https://s2.uupload.ir/files/zena5_da5h.jpg

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّیتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.

اَللهُمَّ بَارِک عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا بَارَکتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.

خداوندا بر محمد و آل محمد درود فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم درود فرستادی، راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.
خداوندا بر محمد و آل محمد برکت نازل فرما، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت نازل فرمودی، به راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.

نظر فقها و مراجع عظام تقلید در مورد چهارشنبه سوری

 نظر فقها و مراجع معظم در مورد چهارشنبه سوری:

- حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای؛

 نظر جنابعالى درباره چهارشنبه سورى چیست؟ 

جواب: علاوه بر آنکه هیچ مبناى شرعى ندارد، مستلزم ضرر و فساد زیادى است که مناسب است از آنها اجتناب شود.

- آیت الله العظمی مکارم شیرازی: منفعت حاصل از خرید و فروش مواد محترقه حرام است.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی با تأکید بر اینکه چهارشنبه سوری یک مراسم خرافی برگرفته از آیین غلط گذشتگان است و در فرهنگ اسلامی هیچ جایگاهی ندارد، یادآور شد: باید سنت هایی چون دید و بازدید، صله رحم، کمک به دیگران ترویج شود و نباید تسلیم سنت های خرافی گذشتگان شویم. خرید و فروش، حمل و نقل مواد محترقه که به منجر به ایجاد حادثه و مصدوم شدن دیگران می‌شود جایز نبوده و منفعت حاصل از آن نیز حرام است.

- آیت‌الله العظمی بهجت (ره) : این کارها مشروعیت ندارد.

تعبیر قرآن تبعیت کورکورانه از گذشتگان، از پدران، مادران، آباء و اجداد است این هم از موضوعاتی است که قرآن روی آن زیاد تکیه کرده است و آن را منشأ لغزشهای بشر می داند و سخت انتقاد می کند. مثلا می گوید: آنها چنین می کویند:

«انا وجدنا آبائنا و جدنا آبائنا علی امه و انا علی آثارهم مقتدون»؛ اینها می گویند: ما پدران خودمان را بر یک طریقه‌ای یافته‌ایم و ما هم همان طریقه پدران خودمان را می گیریم و می رویم ، و به تعبیر امروز سنت گرائی.

آیت‌الله العظمی سیستانی: اموری که به جامعه ضرر می‌زند و موجب ایذاء مردم است مانند استعمال ترقه و خرید و فروش آن جایز نیست.

آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی (ره) : در فرض مزبور که دارای خطرات جانی و مالی است و موجب اذیت و آزار دیگران است و مخالف مقررات و قانون و نظم جامعه است جایز نیست.

آیت‌الله العظمی میرزا جواد تبریزی(ره): هیچ یک از این امور، رجحان شرعی ندارد و تشویق مردم به این مورد تشویق به دنیا و غافل کردن از آخرت است و این که تصور می‌کنند این امور مردم را به حفظ وطن و عزت وا می‌دارد، تصوری باطل است. آنچه مردم را به عزت می‌رساند و به حفظ وطن وا می‌دارد ایمان است و بس.

آیت‌الله العظمی علوی‌ گرگانی: چهارشنبه سوری یکی از سنت‌های غلط است که از لحاظ عقلی و شرعی هیچگونه جایگاهی ندارد و از رسوم جاهلیت است و لذا لازم است که مؤمنین از برپایی اینگونه برنامه‌ها اجتناب کنند. مخصوصاً اگر مشتمل بر محرمات باشد و در صورتی که موجب وحشت مردم و زیان و ضرر شود، ضمانت هم دارد.

حضرت آیت‌الله صافی گلپایگانی: استفتاء جمعی از مردم در خصوص استفاده از مواد محترقه در ایام نوروز: چنانچه این مواد موجب آزار مردم باشد، حرمت آن شدیدتر است و مراسم چهارشنبه سوری از این قبیل است و چون استفاده از این مواد،از مصادیق لهو و اسراف است، جایز نمی باشد.

همچنین در پاسخ به استفتائی در خصوص شرکت در مجالس صوفیان و مدعیان عرفان ، بیان داشته که افکار آنها انحرافی است و شرکت در مجالس آنان حرام و ترویج باطل است.

نکته:

فقط یک لحظه تصوُر کنید که چهارشنبه سوری مراسمی مذهبی بود که هر سال به طور میانگین بیش از 10کشته، بیش از 500 نفر زخمی و قطع عضو، صدها میلیون تومان خسارات و این‌مقدار رُعب و وحشت و راه بندان ایجاد می‌کرد. 
حتما تا حالا شاهد انواع و اقسام تحلیل‌های مذهب‌ستیز به دلیل این مراسم بودیم. که آتش بازی هم شد شادی؟! چرا فکر آبرو و تصویر جهانی از ایرون و ایرونی، توی رسانه های جهانی نیستین! چرا پولشو به فقرا نمیدید؟! حتما کمپین میزدند که هر کی توی راه بندون چهارشنبه سوری گیر کرده و از سر و صدای ترقه ها، چرتش پریده، سلفی بگیره بفرسته!  شاید حتی آقای دبیرکلِ سازمان ملل هم میانه‌ی چُرت‌زدن‌هایش از این وضعیت ابراز نگرانی کرده بود و این آئین نابخردانه را منشا خشونت! و ضد حقوق بشر هم معرفی میکرد..

اما واکنش‌ها نسبت به این مراسمِ سنتی چیست؟ میگویند سنتی صحیح است! که باید به روش صحیح اجرا شود و اجرای آن به روش کنونی هیج ربطی به بنیان‌گذاران آن ندارد. این نوع تحلیل، حتماً روش صحیحی است اما چرا پای باقی انحرافات و اشتباهات که می‌رسد، شمشیر را از رو بسته و بابت یک مسئله‌ی جزئی تمام یک کلیت زیر سوال می‌رود؟

پاسخ ساده است. ناز و اداهای روشنفکری میگوید به هر چه رنگ دینی دارد، (که اتفاقا همیشه عقلانی و مفید هم هست) با شدت هر چه تمام حمله کن و هر چه که رنگ غیردینی دارد، حتی اگر خرافی و مضر، از آن دفاع و آن را ترویج کن... 
حال، این روشنفکری است یا جاهلیت؟

نقل شده از کانال تلگرامی روشنگری به نشانی Roshangari_ir@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّـل فَـرَجَهُم

سه منزلگاه انسان| منشأ عذاب‌ها و نعمت‌های برزخی

عالم برزخ و ساکنان آن مادی نیستند ولی جسمانی هستند. مقدار، شکل، طول، عرض و عمق دارند. عالم برزخ از لحاظ رتبه‌ی وجودی فوق جهان طبیعت و محیط بر آن می‌باشد. انسان‌ها در جهان برزخ، بر طبق اندوخته‌های دنیوی خود، زندگی خوب یا دشواری را خواهند داشت. پس از عالمِ برزخ عالم یا عوالم دیگری است، به نام عالم یا عوالم عقول مجرده که در فلسفه اشراق وجود آن‌ها به اثبات رسیده است.

جایگاه برزخ و زندگی در آن

برزخ به معنای فاصله بین دو چیز است. عالم برزخ فاصله بین عالم دنیا و عالم قیامت و حشر کلی است.
عمربن یزید گفت: از حضرت صادق (علیه السلام) پرسیدم: برزخ چیست؟
فرمود: برزخ از هنگام مرگ و دفن در قبر شروع می‌شود و تا قیامت ادامه دارد.[١] انسان در سیر صعودی و باطنی به سوی اقامتگاه ابدی و عالم ربوبی و لقاءالله به ناچار باید عوالمی را طی کند. در قرآن آمده:

«یا أَیُّها الإِنْسانُ إِنَّک کادِحٌ إِلى‏ رَبِّک کَدْحاً فَمُلاقِیهِ»؛[٢] ای انسان تو برای ملاقات پروردگارت سخت تلاش کردی پس او را ملاقات خواهی کرد. نخستین منزل او عالم طبیعت و جهان مادی است که به عنوان مزرعه آخرت معرفی شده است. دومین منزلگه او عالم برزخ و اعظم می‌باشد که بعد از مرگ بلافاصله وارد آن خواهد شد. عالم برزخ و ساکنان آن مادی نیستند ولی جسمانی هستند. مقدار، شکل، طول، عرض و عمق دارند. عالم برزخ از لحاظ رتبه‌ی وجودی فوق جهان طبیعت و محیط بر آن می‌باشد. انسان‌ها در جهان برزخ، بر طبق اندوخته‌های دنیوی خود، زندگی خوب یا دشواری را خواهند داشت. پس از عالمِ برزخ عالم یا عوالم دیگری است، به نام عالم یا عوالم عقول مجرده که در فلسفه اشراق وجود آن‌ها به اثبات رسیده است. بنابراین، عالم برزخ پس از عالم دنیا، و قبل از عوالم عقول مجرده واقع شده و به همین جهت عالم برزخ نام گرفته است. ولی باید به این نکته مهم توجه داشته باشیم که این قبلیت و بعدیت و وسطیت زمانی و مکانی نیست تا سؤال شود: عالم برزخ در کجاست؟ در زمین است یا سایر کرات آسمانی یا جای دیگر؟ و چه زمانی به وجود آمده یا به وجود خواهد آمد. جواب این است که زمان و مکان از آثار امور مادی هستند، در صورتی که عالم برزخ از لحاظ رتبه وجودی فوق همه و محیط بر این‌هاست.
انسان‌ها در عالم برزخ زندگی‌های متفاوتی دارند: بعضی از بهترین نعمت‌ها بهره می‌گیرند و در کمال خوشی و آرامش زندگی می‌کنند، ولی برخی دیگر کمتر؛ در عذاب‌های برزخی نیز همه یک‌سان نیستند: بعضی در سخت‌ترین عذاب‌ها معذب هستند برخی در کمتر و خفیف‌تر. در یک کلام، زندگی برزخی نمونه‌ای است از زندگی اخروی و به تعبیر احادیث قبر باغی است از باغ‌های بهشت یا گودالی است از آتش‌های دوزخ.

منشأ عذاب‌ها و نعمت‌های برزخی

باید به این نکته مهم توجه داشته باشیم که انواع نعمت‌ها و عذاب‌های برزخی از عقاید، اخلاق و اعمال انسان‌ها در دنیا نشئت می‌گیرد بلکه خود اخلاق و اعمال خوب یا بد انسان هستند که در باطن ذات او وجود دارند و در عالم برزخ به صورت انواع نعمت‌ها یا عذاب‌ها آشکار می‌گردند. در آیات قرآن و احادیث بدین مطلب اشاره شده است، به عنوان نمونه:
قرآن می‌گوید: «روزی که هر کس کار خیری انجام داده آن را پیش روی خود می‌یابد. و هر کس کار زشتی انجام داده آرزو دارد که ای کاش بین او و عملش فاصله بسیار دوری وجود داشت.»[٣]
و فرمود: «کسانى که اموال یتیمان را به ستم میخورند همانا که در شکم خود آتش مى‏خورند. و به زودى در آتشى برافروخته در آیند.»[٤]
امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: «اعمال بندگان در دنیا، در آخرت پیش چشم آنان آشکار خواهد شد.»[٥]
امام صادق (علیه السلام) فرمود: «هنگامی که میت را در قبر می‌گذارند شخصی بر او ظاهر می‌شود و می‌گوید: ما سه نفر بودیم، رزق تو با فرا رسیدن اجلت تمام شد. خویشانت نیز تو را ترک کردند و رفتند. من عمل تو هستم و همیشه با تو خواهم بود، اما در دنیا مرا از همه ناچیزتر می‌شمردی.[٦]
امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: «آدمیزاد در آخرین روزهای زندگی دنیوی و اولین روز ورود به جهان آخرت مال و فرزندان و عملش برای او آشکار می‌شوند، پس به مال خود می‌گوید: من برای اندوختن تو زحمت کشیدم و حریص بودم، امروز به من چه کمکی می‌کنی؟ مال او می‌گوید: کفن خود را از من بگیر. پس به فرزندانش توجه می‌کند و می‌گوید: من شما را دوست می‌داشتم و در طول عمر از شما نگه‌داری کردم امروز چه کمکی به من می‌کنید؟ پاسخ دهند: تو را در گور پنهان می‌کنیم. سپس به عمل خود توجه می‌کند و می‌گوید: من در حق تو کوتاهی کردم و بر من دشوار می‌آمدی اکنون درباره من چه خواهی کرد؟
عمل او پاسخ می‌دهد: من در قبر (برزخ) و قیامت با تو خواهم بود تا هنگامی که بر پروردگارت وارد شوی. پس اگر ولی خدا (مؤمن) باشد خوش‌بوترین، زیباترین، خوش‌لباس‌ترین شخص بر او ظاهر می‌شود و می‌گوید: تو را به روح و ریحان و بهشت مژده می‌دهم. مقدم تو مبارک و خوش آمدی. پس شخص مرده به او می‌گوید: تو کیستی؟ در جواب می‌گوید: من عمل صالح تو هستم. از دنیا با تو آمده‌ام و تا بهشت تو را همراهی می‌کنم.»[٧]
 

صدقات جاریه

انسان تا زمانی که زنده است می‌تواند با عمل صالح و اخلاق نیک برای پس از مرگ و جهان آخرت خود توشه‌ای تهیه کند و در آن‌جا از آنها بهره بگیرد، ولی با فرارسیدن مرگ پرونده عملش بسته می‌شود و دستش از دنیا کوتاه می‌گردد.
اما از احادیث استفاده می‌شود که اگر انسان در دنیا کارهای نیک و بادوامی را به قصد قربت انجام داده، پس از مرگ و در جهان برزخ نیز از ثواب آنها بهره می‌گیرد. در احادیث به بعضی آن کارها اشاره شده است.
حضرت صادق (علیه السلام) فرمود: «شش چیز است که مؤمن بعداز مرگ نیز از ثواب آنها بهره میگیرد. فرزند صالحى که برایش طلب مغفرت کند، مصحف (کتابى) که خوانده شود، چاه آبى که بکند و در اختیار مردم قرار دهد، درختى که در زمین بنشاند، آبى که جارى سازد و به عنوان صدقه جارى سازد، و عمل خوبى که پایه‏ گذارى کند و مردم از آن پیروى کنند.»[٨]
حضرت صادق (علیه السلام) فرمود: «انسان پس از مرگ پاداشى را دریافت نمیکند جز از یکى از این سه چیز: صدقه ‏اى را که در زمان حیات بنا کند، ثواب چنین صدقه‏ اى تا قیامت به او خواهد رسید، ملکى را وقف امور خیریه کند، سنت خوب و هدایت کننده‏اى را پایه‏ گذارى کند که دیگران از آن پیروى کنند، و فرزند صالحى را به یادگار بگذارد که برایش طلب مغفرت کند.»[٩]
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «وقتى مؤمن مُرد عملش قطع میشود جز از سه چیز: صدقه ‏اى که از او مانده و جریان دارد، علمى که مردم از آن نفع میبرند و فرزند صالحى که برایش دعا کند.»[١٠]
باز ایشان فرمود: «هرگاه مؤمنى بمیرد در حالى که نوشته علمى را از خود به جاى بگذارد در قیامت آن ورق علمى برایش سپرى در برابر آتش دوزخ خواهد شد. و در برابر هر حرفى که در آن ورق نگاشته شده خداى متعال در قیامت شهرى به وى عطا میکند که هفت برابر مجموع دنیا مى‌‏باشد.»[١١]
ابوبصیر می‌گوید: «از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که فرمود: هرکس کار خیری را به دیگری بیاموزد به مقداری که به عمل کننده پاداش داده می‌شود به تعلیم دهنده نیز پاداش داده می‌شود. ابو بصیر می‌گوید:
به آن حضرت عرض کردم اگر شخص آموزش دیده همان را به دیگری بیاموزد، چه؟ فرمود: چنانچه آموزش دیده به همه مردم تعلیم کند به مقدار ثواب همه آنها به تعلیم‌دهنده (اول) نیز پاداش داده خواهد شد. ابوبصیر عرض کرد: گرچه شخص نخست مرده باشد؟ فرمود: آری، گرچه مرده باشد.»[١٢]
امام باقر (علیه السلام) فرمود: «هرکس عمل خیرى را به دیگرى بیاموزد به مقدار اجر عمل‌کننده به آموزنده نیز پاداش داده میشود؛ بدون این که از اجر عمل کنندگان چیزى کاسته شود. و هر کس کار زشتى را به دیگرى یاد دهد کیفر عمل کننده به آموزنده نیز داده خواهد شد؛ بدون این که از کیفر عمل کننده چیزى کاسته شود.»[١٣]

پی نوشت ها
[١]. کافى، ج ٣، ص ٢٤٢
[٢]. انشقاق (٨٤) آیه ٦
[٣]. آل‏ عمران (٣) آیه ٣٠
[٤]. نساء (٤) آیه ١٠
[٥]. نهج ‏البلاغه، کلمات قصار شماره ٧

[٦]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٦
[٧]. کافى، ج ٣، ص ٢٣١
[٨]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٩٣

[٩]. همان، ص ٢٩٣
[١١]. همان، ص ١٤٤
[١٢]. همان، ص ١٧
[١٣]. همان، ص ١٩
 

دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت به نشانی اینترنتی https://hedayatgar.ir

آیت الله ابراهیم امینی

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ اَبیها وَ بَعْلِها وَ بَنیها وَ السِّرِّ الْمُسْتَوْدَعِ فیها بِعَدَدِ ما اَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ

خداوندا به مقدار علمِ بی پایانت بر فاطمه و پدرش و شوهرش و فرزندانش و رازی که در او قرار داده شده، صلوات و درود بفرست

دلایل مسمومیت و خفگی با وسایل گرمایشی معیوب و راههای مهار آن

هر سال شاهد مرگ‌های زیادی بر اثر استنشاق گاز منوکسیدکربن هستیم و این می‌تواند بسیار ناگوار باشد.

بر اساس ادعای کارشناسان بیش از ٨٠ درصد حوادث مرگبار خفگی بر اثر گاز مونوکسید کربن  قابل جلوگیری است، زیرا بسیاری از این حوادث، علل ساده‌ای دارند که بیشتر روی نبود آگاهی فرد اتفاق می‌افتد که به نظر من با فرهنگ سازی، آموزش همگانی و استفاده از تجهیزات مناسب و با تلاش همه ارگان‌ها و سازمان‌های ذی‌ربط، خیلی راحت می‌توانیم جلوی بعضی از این اتفاق‌های ناخواسته را بگیریم.

چندی پیش شرکت گاز آمار سال گذشته را اعلام کرد؛ بر اساس آمار موجود، تعداد کل حوادث مرتبط با گاز طبیعی در سال ۹۹، ۲ هزار و ۱۸۹ مورد بوده که نسبت به سال ۹۸ روند افزایشی داشته و این در حالی است که افزایش مشترکان در این سال‌ها، حدود ۳ درصد و افزایش مصرف گاز طبیعی حدود هشت درصد بوده است.

امسال با توجه به اینکه سرمای پاییز از نیمه‌های آبان‌ماه خودش را نشان داده و نسبت به سال گذشته هوا کمی سردتر به‌نظر می‌رسد گمان می‌رود که باز هم از دست این گاز در امان نخواهیم بود. متاسفانه سال گذشته تعداد کل فوت‌شدگان مشترکان گاز طبیعی ۳۹۳ نفر بود که از این تعداد، ۱۵۲ فوتی ناشی از آتش‌سوزی و انفجار و ۲۴۱ فوتی ناشی از استنشاق گاز مونوکسیدکربن بوده است.

شرکت گاز اعلام کرد که دودکش‌ها با سهم ۷۹.۳۶ درصد، نبود تهویه مناسب ۱۱.۶۱ درصد و استفاده از وسایل پخت‌وپز برای گرم کردن محیط ۹.۰۳ درصد، شایعترین عوامل مؤثر در انتشار گاز سمی مونوکسیدکربن هستند.

فرهنگ سازی

گام نخست مقابله با مرگ خاموش غلامرضا بهمن‌نیا، رئیس واحد بهداشت، ایمنی و محیط زیست شرکت ملی گاز ایران توضیح می‌دهد: «هرساله تعداد مشترکان شبکه گاز طبیعی بیشتر می‌شود و تنها راهی که در این میان می‌تواند تأثیرگذار باشد و از میزان مرگ‌ومیر‌ها بکاهد فرهنگ سازی مردم به‌ منظور استفاده بهینه از گاز طبیعی در سطوح مختلف جامعه است.»

وی تاکید دارد: «گاهی با مرگ‌هایی در این فصل روبه‌رو هستیم که کافی بود کمی احتیاط برای جلوگیری از آن صورت گیرد. به همین دلیل باید از فضای مدرسه و مسجد و بیش از همه از فضای مجازی برای آگاه سازی مردم بهره جست تا امسال بتوانیم آمار‌های مرگ خاموش را کاهش دهیم.»

مرگ خاموش ۱۰ کرمانشاهی!

دکتر سلیم خانی مدیرکل پزشکی قانونی استان کرمانشاه از فوت ۱۰ نفر بر اثر مسمومیت با گاز منوکسیدکربن در هشت‌ماهه امسال خبر می‌دهد و می‌گوید: «متأسفانه هرساله علی‌رغم هشدار‌های بسیار شاهد افزایش مسمومیت‌ها و موارد فوت با گاز منوکسید کربن هستیم.»

وی از فوت ۱۳ نفر بر اثر مسمومیت با گاز منوکسیدکربن در سال گذشته اشاره کرده و می‌افزاید: «این تعداد در حالی است که امسال در هشت ماه اول سال ۱۰ نفر فوتی با گاز منوکسیدکربن داشته‌ایم.»

خانی می‌گوید: «اوج فوتی‌های ناشی از گاز منوکسیدکربن در زمستان و در زمان برودت هوا است و هنوز چهار ماه سرد سال باقی‌مانده و پیش‌بینی می‌شود شاهد افزایش فوتی‌های ناشی از مسمومیت با گاز منوکسیدکربن باشیم.»

مدیرکل پزشکی قانونی استان خاطرنشان می‌کند: «متأسفانه آنچه عجیب است این است که فوتی‌ها در این زمینه مربوط به قشر متوسط به بالای جامعه بوده و افرادی هستند که سواد کافی در زمینه رعایت مسائل ایمنی را دارا هستند، به طور مثال یک مورد خانواده فرهنگی داشتیم که معلم بودند و هر چهار نفر اعضای خانواده دچار مسمومیت با گاز منوکسید کربن شده بودند.»

وی در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «عمده موارد مسمومیت ناشی از این گاز به دلیل عدم رعایت ایمنی در نصب وسایل گازسوز است و نیاز است که مردم در این زمینه دقت بیشتری داشته باشند. متأسفانه این گاز بدون رنگ و بو و عملاً بدون علامت است و همین خطر مسمومیت با این گاز را تشدید کرده است.»

این مسئول می‌افزاید: «گاز منوکسید کربن می‌تواند به‌ سرعت جایگزین اکسیژن در خون شده و فرد را با کمبود اکسیژن مواجه کند. متأسفانه مرگ با این نوع گاز نوعی مرگ خاموش است، چرا که فرد در اوایل آن احساس خاصی ندارد و اصلاً متوجه نمی‌شود که مسموم شده است و بنابراین هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد و زمانی که مسمومیت تشدید شود، فرد دیگر توانی برای فرار از آن مکان ندارد. از طرفی عمده افراد در خواب دچار مسمومیت با این نوع گاز می‌شوند و همین امر موجب می‌شود که بسیاری از آن‌ها جان خود را در خواب از دست بدهند. همین بی‌علامت بودن و همین شیوه مرگ است که منوکسید کربن را به «قاتل خاموش» تبدیل کرده است.»
خانی از تمام افراد خواست که حتما از وسایل گرمایشی استاندارد استفاده کرده و حتماً در نصب آن از افراد متخصص و خبره استفاده کنند.

اشتباهاتی که کاش رخ نمی‌دادند

اما اشتباهات انسانی نیز در این میان نقش بیشتری را ایفا می‌کند که نوفرستی رئیس‌کارگروه ملی پیشگیری از مرگ‌های خاموش به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «نمی‌توانیم نقش اشتباهات را در افزایش آمار مرگ‌ومیر‌های گاز منوکسید کربن نادیده بگیریم. اصولاً ما ایرانی‌ها تا حادثه‌ای برای خودمان یا اطرافیانمان رخ ندهد آن را جدی نمی‌گیریم و به توصیه‌هایی که در مورد آن داده می‌شود توجهی نمی‌کنیم. همین هفته گذشته در دورود استان لرستان ٦ عضو یک خانواده همگی قربانی لوله بخاری شدند که از دیوار جدا شده بود و کسی هم آن را ندیده بود. این نمی‌تواند منطقی باشد که هیچ‌کدام از اهالی منزل توصیه‌های مربوط به گازگرفتگی را ندانند، اما مسئله اینجاست که گاهی باورمان نمی‌شود که حادثه از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است.

گاهی اشتباهات ما به‌خاطر سهل‌انگاری ماست بیش از ٧٠ درصد مردم در خانه‌هایشان بخاری دارند و اصولاً در بهار که هوا گرم و بخاری‌ها جمع می‌شود تنها دریچه آن گذاشته می‌شود و در زمستان‌ها دوباره دریچه برداشته و بخاری نصب می‌شود. این در حالی است که در این فاصله ٦ تا ٧ ماهه ممکن است نخاله‌ای راه دودکش را مسدود کرده باشد یا اینکه پرنده‌ای در مسیر لوله لانه کرده باشد. هر مانعی می‌تواند حادثه‌ساز باشد و این موضوعی است که نباید از آن به‌ سادگی گذشت.»

وی تاکید می‌کند که اصولاً بار‌ها و بار‌ها توصیه‌های ایمنی گفته می‌شود و گاهی غفلت از یکی از آنها می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد.
رئیس‌کارگروه ملی پیشگیری از مرگ خاموش تاکید می‌کند: «امسال شرایط کمی سخت‌تر است، زیرا شرایط اقتصادی مردم و گران شدن وسایل گازسوز سبب شده است که مردم از خرید وسایل جدید گازسوز سر باز زنند و مجبور به تعمیر وسایل و بخاری‌های قدیمی خود کنند و این سبب می‌شود که باز هم شاهد برخی اتفاقات باشیم.»

وی با اشاره به اینکه سال گذشته ٩٦٢ نفر بر اثر انواع حوادث گازگرفتگی جان خود را از دست داده‌اند، ادامه می‌دهد: «آمار حوادث در سال گذشته ١٨,٢ درصد بالاتر است. کرونا در این میان بی‌تقصیر نبوده و قرنطینه و حضور حداکثری در خانه شاید به بالاتر رفتن آمار کمک کرده است. توجه کنید حتی ممکن است یک توپ‌بازی ساده و اصابت آن به بخاری سبب شود لوله بخاری کمی جا‌به‌جا شده و فاجعه‌ای رخ دهد.»

توصیه‌های مهم برای پیشگیری از مرگ خاموش

با تشدید سرما روزنه‌های ورود هوای تازه مسدود می‌شوند و در نتیجه با استفاده ناایمن از وسایل گازسوز، متأسفانه هر روز آژیر خودرو‌های آتش‌نشانی و اورژانس برای چند حادثه تلخ دیگر شنیده می‌شود و روزی‌ ده‌ها و بعضاً صد‌ها حادثه، مسمومیت و چند نفر فوتی ثبت می‌شود.

بهروز اخوان سرپرست معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به ۱۲ توصیه مهم «انجمن جامعه ایمن» به خانواده‌ها در شروع فصل سرما برای پیشگیری از حوادث مسمومیت و مرگ خاموش با گاز منوکسیدکربن می‌گوید: «رعایت چند نکته ایمنی قبل و حین استفاده از وسایل گازسوز، می‌تواند از بروز بسیاری از حوادث تلخ و مرگبار جلوگیری کرده و در نتیجه به‌سلامت و حفظ جان خانواده‌ها کمک کند.»

اخوان تصریح می‌کند: «در شروع فصل سرما، از سرویس‌کاران مجاز شرکت‌ها درخواست کنید ضمن سرویس، تنظیم و راه‌اندازی وسایل و تجهیزات گازسوز، ایمنی محل نصب وسایل گازسوز (دودکش‌ها، شیلنگ گاز، اتصالات و بست‌ها، دریچه تأمین هوا و...) را بررسی کنند.»

وی ادامه می‌دهد: «قبل از روشن نمودن وسایل گازسوز و در طول فصل سرما چند بار به بالای پشت‌بام رفته و از وجود و سلامت کلاهک (H برای دودکش‌های معمولی یا بدون فن) مطمئن شوید.»

سرپرست معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان توصیه می‌کند: «قبل از نصب و روشن‌کردن بخاری، از مکش مناسب دودکش‌ها مطمئن شوید چرا تست مکش دودکش‌ها قبل از نصب لوله دودکش بخاری ضروری است و این کار ساده را می‌توانید با روشن‌ کردن یک‌ تکه روزنامه و قرار دادن آن رو‌به‌روی لوله دودکش انجام دهید در صورتی‌ که دودکش بخاری درست‌کار کند باید شعله آتش را به سمت خود بکشاند.»

اخوان یادآوری می‌کند: «شاید دودکش سال پیش درست و سالم بوده باشد، اما ممکن است در طی چند ماهی که از بخاری استفاده نکرده‌اید جسم خارجی، پرنده یا نخاله‌های ساختمانی درون دودکش افتاده یا کلاهک افتاده باشد.»

وی با بیان اینکه در طول فصل سرما، کارکرد دودکش را با لمس قسمت بالایی لوله رابط دودکش در داخل ساختمان، با سر انگشتان دستتان چک کنید، می‌افزاید: «سرد بودن لوله، نشان از عدم کارکرد صحیح دودکش دارد و ساکنین آن محل در معرض خطر مرگبار مکش معکوس دودکش قرار دارند و گازگرفتگی حتمی است. استفاده از وسایل گازسوزی که دودکش آنها با عبور از شیشه یا دیوار ساختمان، در نمای ساختمان (سمت کوچه و خیابان یا حیاط) یا بالکن‌ها و حیاط خلوت‌ها

رها شده‌اند، نه‌ تنها مجاز نیست بلکه شدیداً خطرساز هستند با این دودکش‌ها، سلامت و جان شما در خطر است. وزش یک باد شدید می‌تواند مانع از مکش دودکش شود، این دودکش‌ها مکش مناسب ندارند و خطر گازگرفتگی را تشدید می‌کنند.»

وی با اشاره به اینکه قبل از نصب بخاری از سالم بودن آن اطمینان حاصل کنید، اضافه می‌کند: «استفاده از بخاری‌های مجهز به سیستم کمبود اکسیژن (ODS)، بسیار بااهمیت هستند. به گفته این مقام مسئول، از سیستم‌های آشکارساز و هشداردهنده نشت گاز منوکسیدکربن (CO-detector) دارای تأییدیه یا نشان استاندارد یا دارای تأییدیه سازمان‌های آتش‌نشانی یا شرکت گاز استفاده کنید.

در فصل سرما هرگاه در زمان روشن بودن و استفاده از وسایل گازسوز (بخاری، آب‌گرم‌کن، شومینه، پکیج، اجاق‌گاز و حتی موتورخانه مرکزی) در محل زندگی یا محل کار، احساس سنگینی هوا و سردرد و سرگیجه نمودید خطر گازگرفتگی را کاملاً جدی بگیرید، فوری درب یا پنجره را باز کنید و سپس به بررسی و چک وسایل گازسوز و سیستم گاز منزل اقدام کنید و از آتش‌نشانی، شرکت گاز یا سرویس‌کاران مجاز شرکت‌ها کمک بگیرید.

در فصل سرما از پوشاندن تمام درز‌های درب و پنجره‌ها و دریچه‌های تأمین هوای تازه، به بهانه گرم‌تر شدن خانه خودداری‌نمایید. دریچه‌های کوچکی که روی دیوار (معمولاً ۳۰ سانتیمتر زیر سقف) یا زیر درب ورودی واحد مسکونی شما تعبیه شده، دریچه‌های تأمین هوای وسایل گازسوز هستند، هرگز مسدود نشوند.»

دکتر اخوان در ادامه به نکته مهمی اشاره کرد و می‌گوید: «دریچه کولر‌هایی که پشت‌بام هستند، منبع تأمین هوا نیستند، لذا توصیه می‌شود بسته شوند. این دریچه‌ها نه‌ تنها بخشی از گرمای خانه را از دست می‌دهند، بلکه به علت قطر و ارتفاع بالاتر نسبت به دودکش‌های ناایمن، مکش قوی دارند و چنانچه منافذ ورود هوا به خانه بسته باشد، می‌تواند عملکرد دودکش‌ها را مختل کرده و باعث پدیده مرگبار مکش معکوس دودکش‌ها شود. لوله‌های قابل انعطاف یا خرطومی که اشتباه به‌ عنوان رابط دودکش استفاده می‌شوند، اصلاً دودکش نیستند لذا به‌ هیچ‌ عنوان از این لوله‌ها به‌عنوان دودکش استفاده نکنید و فوری آنها را با دودکش‌های فلزی گالوانیزه یا استیل جایگزین کنید.»

سرپرست معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان در پایان تصریح می‌کند: «امکان اتصال و چفت‌ و بست کامل این لوله‌ها به‌وسیله گازسوز و دودکش دیوار وجود ندارد و همچنین به‌ آسانی سوراخ‌های ریزی در بدنه لوله ایجاد می‌شود و گاز CO یا منو اکسیدکربن از محل اتصالات و این سوراخ‌های ریز، نشت می‌کند و سلامت و جان اعضای خانواده را به‌ شدت تهدید می‌کند.»

منبع: باشگاه خبرنگاران به نقل از کیهان

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّـل فَـرَجَهُم

راهکارهایی برای گرم کردن خانه در زمستان

در کنار استفاده از وسایل گرمایشی مانند بخاری و شوفاژ، راه‌هایی وجود دارد که موجب گرم ماندن خانه‌ شما در زمستان می‌شود.

- کانال های کولر را بپوشانید

- مبلمان را در قسمت گرمتر خانه قرار دهید

- هنگاه تابش آفتاب پرده ها را کنار بزنید

- در خانه آشپزی کنید

- از موکت، گلیم و فرش استفاده کنید

- درزهای در و پنجره را بگیرید

منبع: نورنیوز

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّیتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.

اَللهُمَّ بَارِک عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا بَارَکتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.

خداوندا بر محمد و آل محمد درود فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم درود فرستادی، راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.
خداوندا بر محمد و آل محمد برکت نازل فرما، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت نازل فرمودی، به راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.